Startpagina Prompt technieken en slimme werkwijzen Effectieve instructies geven (prompten)

Effectieve instructies geven (prompten)

Laatst geüpdatet op May 01, 2026

Taalmodel

LegalMike werkt met een taalmodel. Dit betekent dat de instructies die je aan hem geeft - ook wel prompts genoemd - doorslaggevend zijn voor het resultaat. Omdat dit best technisch kan zijn, lees je hier hoe je effectieve instructies geeft aan LegalMike.

Ben je geïnteresseerd in trainingen voor ChatGPT of Copilot in de juridische praktijk? Daar kunnen we ook bij helpen. Kijk hier voor meer informatie.

Zoek je specifiek naar handvatten om jurisprudentie te zoeken? Lees dan dit artikel.

Wil je gelijk zien welke prompts goed werken in de praktijk? Bekijk dan deze voorbeelden.

Afbakenen

Voordat je een vraag stelt, kun je LegalMike richting geven door af te bakenen in de bronselectie. Kies de bronnen die relevant zijn voor jouw vraagstuk. Als je een bron niet aanzet die wel voor de hand ligt, zal LegalMike je na zijn antwoord hierop attenderen.

De keuze voor de klassieke rechtsgebieden is niet vereist: dit is met name van belang voor overlappende vraagstukken. LegalMike voelt automatisch aan in wat voor rechtsgebied jouw vraag speelt.

Concrete regels

Wat je ook met LegalMike wilt doen, het is zinvol om gericht en concreet je vraag te formuleren. Wees duidelijk. Hoe meer je je vraag afbakent, hoe beter LegalMike deze kan beantwoorden. Hieronder staan de gouden regels:

  • Behandel één concreet onderwerp: beperk je prompt tot een enkel leerstuk of een logische vergelijking.

    • 'Leg het verschil uit tussen nietigheid en vernietigbaarheid'.

  • Geef specifieke details: benoem relevante (rechts)feiten, gebeurtenissen en situaties.

    • 'Een bedrijf op een industrieterrein heeft zonder vergunning in de rivier afvalwater geloosd'.

  • Geef context over jezelf: vermeld relevante context, zoals je rol, organisatie, typen documenten en scenario's.

    • 'Ik werk voor een gemeente van 45.000 inwoners waarvoor ik een zienswijzenota aan het voorbereiden ben'.

  • Benoem bijgevoegde documenten: als je bijlagen uploadt, verwijs specifiek naar de titels ervan.

    • 'Zie de bijgevoegde aandeelhoudersovereenkomst (SHA_Avacorp_2024.pdf), met name artikel 12'.

  • Gebruik je eigen expertise: verwijs waar mogelijk naar artikelen, normen of leerstukken die je relevant acht.

    • 'Toets aan art. 2:9 BW en de Beklamel-norm'.

  • Vertel wat al vaststaat: als bepaalde onderdelen al zeker zijn, geef dit dan mee.

    • 'Aansprakelijkheid is erkend. Er wordt nog getwist over de hoogte van de schade'.

  • Wees specifiek in je instructies: benoem helder je verwachtingen.

    • 'Schrijf je antwoord op B1-niveau en vermijd juridisch jargon'.

Veelgemaakte fouten

Er bestaan ook enkele valkuilen. Als je deze vermijdt, krijg je betere resultaten.

  • Te breed vragen: als je niet afbakent, krijg je een te uitgebreid antwoord dat voor jouw vraagstuk niet relevant zal zijn.

    • 'Leg uit wanneer sprake is van gevaarzetting'.

  • Meerdere vragen tegelijk stellen: als je een vraag niet in één antwoord kan beantwoorden, is hij te breed. Je kan je prompts dan beter splitsen.

    • 'Is sprake van wanprestatie en onrechtmatige daad, en is schadevergoeding dan mogelijk?'

  • Geen context meegeven: zonder te vermelden wie je bent en wat je doel is, zal je antwoord niet goed aansluiten bij je specifieke situatie.

    • 'Hoe schrijf ik een ingebrekestelling?'

  • Documenten uploaden zonder toelichting: wanneer je niet expliciet benoemt welk document relevant is, heeft het model geen houvast.

    • 'Zie de bijlagen'.

Doorvragen en verfijnen

Wanneer je na het eerste antwoord niet verder vraagt, blijft het antwoord oppervlakkig en kom je niet tot de kern. Daarom is het zinvol om door te vragen. Zo kun je gaan 'trechteren': van algemeen naar bijzonder.

Verfijn je vraag, voeg details toe of kies voor een andere invalshoek. Je kan ook voortborduren op de antwoorden die LegalMike geeft. Op deze manier krijg je een veel ronder en gerichter antwoord.

Als je de zaak volledig hebt ontleed, kun je het resultaat efficiënt omzetten in een brief, memo of andere tekst met de Schrijfassistent.

Het FACT-model

De meeste taalmodellen sturen vooral op de output, zoals stijl en toon. Dit kan ten koste gaan van juridische betrouwbaarheid: het model moet de focus leggen op goed zoeken in plaats van goed voorschrijven. Via het FACT-model kun je eenvoudig een sterke prompt schrijven die juist daar de focus legt.

FACT staat voor:

  • Feit: wat is er gebeurd?

  • Actor: wie zijn erbij betrokken?

  • Context: welke omstandigheden zijn relevant?

  • Taak: wat wil je weten?

Voorbeelden

Zonder FACT:

'Is mijn cliënt aansprakelijk als bestuurder? Geef je antwoord in bullet points en eenvoudige taal'.

Met FACT:

  • Feit: een BV heeft een factuur niet betaald. De BV had al financiële problemen bij het aangaan van de verplichting.

  • Actor: ik sta als advocaat de bestuurder van de BV bij. De schuldeiser is leverancier.

  • Context: de bestuurder wist van de financiële situatie.

  • Taak: toets de persoonlijke aansprakelijkheid van de bestuurder.

Meer weten over hoe je LegalMike effectief gebruikt?

Bekijk ook onze andere categorieën om nog meer ervaring op te doen: